اخبار > گزارش کارگاه برهان - مدیریت قوه خیال - جلسه سوم
 


  چاپ        ارسال به دوست

گزارش کارگاه برهان - مدیریت قوه خیال - جلسه سوم

 

خانم دکتر نفیسه فیاض بخش در این جلسه، در ادامه موضوع مدیریت قوه خیال فرمودند افکاری که دل را مشغول می کنند بر دو نوع هستند:

1- افکارمحموده ونافعه               2- افکار فاسده و آمال کاذبه

که این دو نوع افکار گاهی برای انسان محرک عمل و موجب رغبت برآن عمل واراده برآن فعل خواهند شد وگاهی محرک بر فعلی و مبدأ عملی نیستند و صرفاً خیال و مجرد فکر و تصور می باشند. افکارمحموده و نافعه از الهامات فرشتگان و افکار فاسده و آمال کاذبه ناشی از خواطر نفسانی و وساوس شیطانی میباشد.

یکی از موارد افکارفاسده، آرزوها (کاشکی ها و افسوس ها) در امور دنیایی میباشد لازم به ذکر است که  این موارد چنانچه موجب عبرت و انگیزه حرکت و تلاش برای انسان گردد اشکالی ندارد و یا چنانچه به شکل غبطه خوردن در امور معنوی باشد، پسندیده میباشد که لازم است حتماً موجب نشاط شود. در غیر اینصورت شیطانی می باشد و باید آن را دور افکند.

نکته مهمی که می بایست درمراقبه در نظرداشته باشیم این است که بصورت افراطی و وسواس گونه به این امر نپردازیم، بنابراین به محض اینکه در این مراقبه با نگرانی، اضطراب و افسردگی مواجه شدیم نشانه وسوسه شیطان است. ولی چنانچه مراقبه باعث حرکت، به هوش آمدن و ایجاد یقظه و عبرت گردید، خوب است و نشانه  الهام فرشتگان میباشد.

باید توجه داشته باشیم که شیطان از جنس جن میباشد. او بسیار باهوش و مانند یک روانشناس قوی عمل می کند زیرا هرکس یک شیطان مخصوص به خود دارد، او بیمارخود را به خوبی می شناسد و می داند از چه طریقی وارد حریم دل او گردد. مثلاً اگر انسانی در امور مادی و دنیایی اهل مقایسه باشد، از این راه وارد عمل می شود. البته مقایسه نمودن  با اولیاء خداوند در امور معنوی مفید است. این مشکلی است که غالب جوانان با آن درگیر بوده و به محض برخورد با هر نعمتی که در اختیار دیگران است می خواهند آن را با داشته های خود مقایسه کنند. از موبایل دست و لب تاپ گرفته تا موقعیت همسر، خانه و زندگی خود تا هر چیزی که با آن برخورد کنند. این مشکل در برخی امور موجب افسردگی شده و قطعاً این مقایسه ها کار شیطان است و باید به شدّت با آن مقابله شود. یکی از مقالات علمی حاصل پژوهشی نوشته بود که بعد از مراسم عروسی افرادی که به دلیل همین مقایسه ها مبتلا به درگیری های شدید فکری و حتی افسردگی شده بودند کم نبودند. بنابراین مقایسه داشته های خود با دیگران یکی از قوی ترین راه های نفوذ شیطان به قوه خیال است و باید با آن جدی برخورد شود. اصولاً شیطان موجودی است که بسیار علاقه به مقایسه دارد. او خودش را با انسان مقایسه کرد و به خاطر این از بهشت رانده شد. (اوَّلُ مِن قاسَ إبلیس) و لذا از همین پرده برای سقوط انسان از مقام خلیفه اللّهی زیاد استفاده می کند. بنابراین به محض اینکه احساس کردید در هر مسئله ای مواجه با مقایسه شدید بدانید اسیر زنجیر شیطان شده اید و شیطان حسود تحمل مقام بالای معنوی را برای ما ندارد.

شیطان ذاتاً حسود است چون او خودش می خواست خلیفه خدا گردد ولی پروردگار اراده فرموده بود این مقام را به انسان اختصاص دهد و لذا او حسادت کرد و تمام شیطنت ها و مکرهایش هم از سر حسادت است. شیطان به خوبی می داند مقام خلافت اللّهی مقام بالایی است و لذا از هر فرصتی استفاده می کند که انسان را از دست یافتن به این گوهر گرانبها محروم کند. اهمیت مدیریت قوه خیال همین است. چون تمام رفتارها و اعمال انسان ناشی از قوه خیال اوست و اگر انسان مراقب این قوه مهمّ و مدیر تأثیرگذار در وجودش باشد به تمام موفقیت ها دست یافته است.

شیطان بسیار حسود است بدلیل آنکه انسان  می تواند به مقام خلیفه اللّهی نائل گردد اما او با سرپیچی نمودن درمقابل دستورخداوند از این مقام محروم گردیده است .

همچنین اگرشیطان احساس کند که انسان در حال مراقبه میباشد و به مسیر مستقیم نزدیک می شود با او وارد میدان جنگ می گردد یعنی سعی می نماید که حواس او را پراکنده سازد تا به خواطر محموده و افکار حسنه که از الهامات فرشتگان میباشد دسترسی پیدا نکند.

تفاوت الهام و وسوسه

اگرالهام ازجانب فرشته باشد انسان دچاراضطراب نمی شود بلکه همراه با آرامش راه را به انسان نشان می دهد ، اما  شیطان انسان را به خود مشغول می کند و با درگیری قوه خیال او با افکار فاسده، آرامش را از انسان سلب نموده و او را از مسیر مستقیم منحرف می نماید. در واقع اضطراب ونگرانی نتیجه دنیا وعالم ماده میباشد و هرچه خواطر به خصوصیات عالم ماده نزدیک باشد برای انسان تاریکی وظلمت ، اختلاف و درگیری ، کدورت ، تنبلی وتن پروری ، خودخواهی ، ناپایداری و ... ایجاد می کند. (چون عالم دنیا عالم کثرت است و همه مشکلات دنیا به خاطر همین کثرت و تنگی هاست ولی در عوالم بالا تنگی و کثرت نیست و هر چه هست آرامش، لذّت و بهجت است). درصورتیکه خواطر انسان به عوالم برتر ازجمله عالم ملکوت ، جبروت و لاهوت مربوط باشد او را به سمت بالا سوق می دهد.

نمونه ای ازافکاری که قوه خیال انسان  را مشغول می کند (طبق نظر مرحوم نراقی)

1-بیش ازاندازه خیال خوشی هایی که درگذشته برای او اتفاق افتاده است .

2-خیال غم هایی که درگذشته داشته است.

3- فال بدزدن (تطیر) و تصور مکروهاتی که هنوز اتفاق نیفتاده است مثلاً با خود می گوید به دلم بد آمده و فکرمی کنم حادثه ناگواری پیش خواهد آمد. لازم به ذکر است حُسن ظن داشتن نسبت به قضا و قدر و انسان های دیگر و از همه مهم تر نسبت به خداوند از خیالات محموده می باشد که در روایات تأکید زیادی به آن شده است. چقدر خوب است خودمان را به این افکار مثبت عادت دهیم.

4- یاس و نا امیدی و احساس شکست. و لذا در مسیر سیر و سلوک هم به امیدواری و نشاط بسیار توصیه نموده اند. این یکی از مهمترین عوامل موفقیت در این راه میباشد.

معالجه امراض نفسانی

مدیریت قوه خیال تا زمانیکه انسان خودش را دقیق واکاوی ننموده و بیماری اش را تشخیص ندهد از مهالات است. و لذا آن دو مراقبه ای را که در جلسات گذشته عنوان شد(مراقبه اعضاء و جوارح خصوصاً چشم و گوش و سپس مراقبه شدیدتر برای کشف بیماری روحی ای که هر کس به آن مبتلاست، بسیار ضروری است). هر چند که بیماری روحی افراد مختلف با یکدیگر کاملاً متفاوت است ولی هر کس باید خودش را به طور جدّی واکاوی و بیماری اش را تشخیص داده و سپس به مقابله جدّی و خستگی ناپذیر با آن بپردازد. در این صورت إن شاء الله مدیریت قوه خیال نتیجه خواهد داد.

به همین دلیل بندگان خوب خدا آنقدر به درگاه الهی ناله وگریه می کردند تا با عنایت خدا بتوانند مرض نفسانی خود را تشخیص دهند.

بعد ازآنکه بیماری نفس خود را تشخیص دادیم می بایست به معالجه آن بپردازیم که راههای معالجه آن به طورکلی چنین است :

·        ابتدا تامل کنیم و ببنیم درطی سالهای متمادی که به این بیماری مبتلا بوده ایم عاقبت سوء آن چه بوده است

·        حقوق پروردگار را در حق خود در نظرگرفته و بدانیم در اثر این بیماری چه حقوقی را ضایع نموده ایم.

·        در راه مبارزه با مرض نفسانی خود همواره صبر و استقامت داشته باشیم.

·        راهی که برضد آن بیماری است پیدا نمائیم. مثلاً شخص مبتلا به بیماری غرور و تکبر،  می بایست تواضع و فروتنی را برای درمان خود انتخاب نماید. هر چند که راه های کاربردی فراوانی هم در کتب علم اخلاق مانند همین معراج السعادة توصیه شده که لازم است به ان مراجعه نمائیم.

·        توجه داشته باشیم معالجه بیماری نفس درکوتاه مدت امکان پذیر نمی باشد بلکه  می بایست با گذراندن چله های مراقبه متوالی به هدف خود دست یابیم.

خانم دکتر فیاض بخش در پایان تکالیفی  را به شرح ذیل به معرفت جویان توصیه نمودند:

1- بزرگترین بیماری نفسانی که با آن درگیر هستید چیست ؟ نام ببرید

2- ده نمونه از افکار مذموم، که انسان را به خود مشغول می نماید بر اساس کتاب معراج السعادة مرحوم نراقی بنویسید و همچنین اگر تجربه جدیدی در این زمینه داشتید آن را در لیست این افکار اضافه نمائید.

3- گزارشی از راه شناختن معالجه بیماری نفسانی خود را بنویسید.

4- مرحوم نراقی جهت معالجه امراض نفسانی چه راه حلی را پیشنهاد نموده اند؟


١٢:٣٨ - سه شنبه ١٥ ارديبهشت ١٣٩٤    /    عدد : ٥٩٥٩٧    /    تعداد نمایش : ١٥٥٠


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 46356
 بازدید امروز : 87
 کل بازدید : 1884542
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 3.70
تقویم
اوقات شرعی

جمعه ٠٢ مهر ١٤٠٠