درس اخلاق آیت الله مظاهری،آیات و روایات اخلاقی، قسمت ششم
تعداد بازدید 103 || تاریخ 1396/07/13

بسم‌الله الرحمن الرحیم

درس اخلاق آیت‌الله مظاهری

موضوع: آیات و روایات اخلاقی

قسمت ششم

 

رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي‌.

روایت معلّی بن خُنیس ازنظر سند خوب است، اگر ازنظر سند هم خوب نباشد، تسامح در عدلّ سنن می‌گوید که درست است و امام صادق (ع) به معلی بن خنیس می‌فرماید روز عید نوروز لباس نو بپوش و غسل عید نوروز بکن و خودت را خوش‌بو بکن و بعد می‌فرماید چهار رکعت نماز بخوان دو تا دو رکعت و بعد هم یک دعایی آقا امام صادق (ع) برای معلّی بن خنیس دستور می‌دهند که این دعا را هم بخوان و در وسط این دعا آمده اللّهم بارک لنا هذا الّذی فضّلتَه و کرَّمتَه و شرَّفتَه و عظّمتَ خطَرَه. خدایا این روز را برای من مبارک کن آن روزی که هم کرامتش دادی و هم فضیلتش دادی و هم قدرش را بالا دانستی و به آن عظمت دادی. حالا چرا همین‌طورها نمی‌دانم یک‌چیزهایی برایش گفتند و حالا کاری به آن چیزها نداریم. خیلی از چیزهایی که فوق‌العاده مقدس است را میگویند در همین روز واقع‌شده است. علامه مجلسی در بحار، در زادالمعاد هفت هشت چیز نقل می‌کند. آتش که برای حضرت ابراهیم گلستان شد در این روز بوده است. حضرت موسی که عصایش اژدها شد و غلبه بر فرعون در این روز بوده است و حتی عید غدیر که بهترین اعیاد است مصادف با این روز بوده است. حالا این‌ها را نمی‌دانیم اما این جمله که اللّهم بارک لنا یومنا هذا الّذی فضلّته و کرّمته و شرّفته و عظمتَ خطَرَه . لذا می‌شود گفت این عید نوروز را اسلام امضاء کرده است.

و آن چیزهایی که برای عید است. برای همۀ اعیاد غسل هست و در اینجا بخصوص گفتند که غسل کن، برای همۀ اعیاد لباس نو بپوش و لباس تمیز بپوش شاید هم مراد از لباس نو همین باشد یعنی لباس ممتازی ولو اینکه قبلاً هم پوشیده باشیم. و همچنین فرمودند که خودت را خوشبو کن. بنابراین نباید ما مخصوصاً ما طلبه‌ها در مسجدمان و در منبرمان نباید بگوییم که این عید نوروز برای عجم‌ها است و یک خرافات است و ما نباید به آن اهمیت دهیم. حتی بعضی‌ها که رفتند بالاتر و میگویند ظهور امام زمان (عج) هم عید نوروز است. یک عید ملی است و اسلام امضاء کرده است. ما در اسلام دو عید بیشتر نداریم. یکی عید فطر است و یکی هم عید قربان که نماز دارد و در قنوتش هم‌اسم آورده شده که خدایا این دو روز را عید قراردادی. در همان‌جا هم دارد که عید قراردادی و شرافتش دادی و کرامتش دادی و فضیلتش دادی اما شیعه اعیاد فراوانی دارد بهتر از عید قربان و بهتر از عید اضحی که سنّی‌ها فعلاً به آن دو تا عید خیلی اهمیت می‌دهند، اما ما عید غدیر داریم و این اعیاد مذهبی یعنی اعیاد مربوط به شیعه فوق‌العاده اهمیت دارد و متأسفانه ما خیلی به آن اهمیت نمی‌دهیم و یکی از نواقص ایرانی‌ها و شیعه این است که به این اعیاد مذهبی باید خیلی اهمیت بدهیم و نمی‌دهیم، چنانچه به عزاداری‌ها هم غیر از عزاداری امام حسین به مابقی اهمیت نمی‌دهیم و باید خیلی اهمیت بدهیم.

این خلاصۀ حرف راجع به عید نوروز. لذا رفت‌وآمدها معلوم است که خیلی خوب است. یک امتیازهایی که این عید نوروز در میان عجم‌ها دارد و در میان ما ایرانیان همیشه بوده تمیز کردن خانه وزندگی و رفت‌وآمد وعیدی دادن به بچه‌ها و بزرگ‌ترها و به زیردست‌ها و این‌ها همه از مستحبات بزرگ در اسلام است که قبل از اسلام ایرانی‌ها این امتیازها را به این عید نوروز دادند. خوب تا اینجا خوب است. اما دو سه تا مطلب اخلاقی هست که به این دو سه تا مطلب اخلاقی باید خیلی اهمیت بدهیم. یک باید روز عید نوروز قبل و بعدش ما گناه نداشته باشیم. امیرالمؤمنین (سلام‌الله‌علیه) در نهج‌البلاغه می‌فرماید که کلّاً یومٍ لایُعصی الله فیه فهو یومُ عیدٍ که مفهوم هم دارد درحالی‌که مفهوم لقب است مفهوم دارد هرروزی که انسان در آن روز گناه کند آن روز، روز عزای او و هرروزی که در آن روز گناه نباشد روز عید اوست. و چیزی که الان عید را عزا کرده در این رفت‌وآمدها و نشست‌وبرخاست‌ها گناه زیاد هست. روایت هم داریم اینکه اگر می‌خواهید سالتان مبارک باشد با تقیّد به ظواهر شرع شروع کنید و الا سالتان نامبارک می‌شود. در این مجالس غیبت زیاد است و تهمت و شایعه زیاد است. اختلاط زن و مرد و آرایش زن در مقابل نامحرم‌ها زیاد است و باید بگوییم که مجلس یک مجلس گناه است. و این را همه باید روی آن فکری کنند. حالا چیزی که الان من به شما می‌خواهم بگویم این است که ما هم در این مجالس رفت‌وآمد داریم، در مقابل ما غیبت می‌کنند و ساکتیم و تهمت می‌زنند و بعضی‌اوقات طرفداری آن‌ها را می‌کنیم و یک خنده هم‌روی آن می‌کنیم. و اختلاط زن و مرد است و ما با آن‌ها می‌نشینیم و با آن‌ها حرف هم می‌زنیم و این‌ها دیگر گناه روی گناه است و برای ما گناهش مضاعف است. ازنظر قرآن به‌خوبی استفاده می‌شود، مردم اگر گناه کنند یک گناه است و ما طلبه‌ها اگر گناه کنیم دو گناه است.

زن‌های پیغمبر که خصوصیت ندارند چون از خواص هستند، لذا قرآن می‌گوید زن پیغمبر اگر یک نماز شب بخوانی دو تا نماز شب و اگر یک غیبت‌کنی دو تا غیبت. برای ما طلبه‌ها هم همین‌طور است، یکی برای اینکه ثواب کردیم و یکی هم برای اینکه منسوب به روحانیتیم و منسوب به اسلامیم. اما بالاتر از این‌یک وقت برداشت شود از نشستن ما و از گفتار ما و از سکوت ما اینکه کار این آقا درست است و این دیگر گناهش خیلی بزرگ می‌شود. امضای غیبت‌ها و تهمت‌ها و شایعه‌ها ولو به سکوت و امضای اختلاط بین زن و مرد و امضای اینکه روی او باز است و طوری نیست و این امضا که بعضی‌اوقات حضرت امام به ما نصیحت می‌کردند و می‌گفتند این ذنبُ لایُغفَر است اگر ما امضا کنیم گناه را ذنبٌ لایُغفَر است. خوب حالا ما طلبه‌ها چه‌کار باید بکنیم. ما طلبه‌ها باید این رُل جلسه را به دست بگیریم. یعنی مثلاً وقتی وارد جلسه شدیم، یک جمعیت قبل از آنکه حرف زده شود ما یک روایت شیرینی تهیه‌کرده باشیم و این روایت شیرین را به‌عنوان عیدی برای اهل جلسه بخوانیم. جلسه را سرگرم کنیم به این روایت. دیگر خواه‌ناخواه غیبت و تهمت و شایعه و این‌ها و حتی نگاه‌های آلوده سالبه انتفاع موضوع می‌شود. و ما باید تبلیغ کنیم. ما نبی تبلیغی هستیم. ببینید انبیاء چگونه تبلیغ می‌کردند. در هر سر کوچه و بازار می‌ایستادند و تبلیغ می‌کردند. اگر در مسجد بود تبلیغ می‌کردند. پیش زن و بچه‌شان تبلیغ می‌کردند و بالاخره در بازار هرکجا یک فرصت بود تبلیغ می‌کردند. تبلیغ که منحصر به این نیست که ما منبر برویم. بعضی‌اوقات منبر نرفته می‌شود تبلیغ حسابی کرد.

مثلاً گاهی زمینه پیدا می‌شود. از شما یک مسئله می‌پرسند و تا مسئله را پرسیدند همان فرصتی دست بگیرید و روی آن فرصت بنا کنید مسئله بگویید. مثلاً به بچۀ خودتان یا به بچه‌ای که می‌خواهید عید بدهید بگویید ببینیم نماز می‌خوانی یا نه و یا تیمم کن اگر تیمم خوب کردی یک عیدی خوب به تو می‌دهم و همه را سرگرم کنید به تیمم کردن. و مجلس را تمام کنید به همین قضایا. نگویید که نمی‌شود، غالباً می‌شود. ما طلبه‌ها یک نقصی که داریم این است که باید ابهت ما در مجالس حفظ شود. و من زیاد دیدم که علما باابهت در مجلسشان دیگران جرئت تهمت و غیبت و شایعه و شوخی کردن‌های بیخود و این‌ها نیست. ما باید کاری کنیم همسو و همگام با مردم نشویم. این همسو و همگام شدن یعنی غیبت می‌کند و می‌خندد و این‌ها می‌خندد باید همان‌طور که در روایات داریم رو ترش کنیم و بالاخره این گناهی که الآن در میان مردم مشهور شده و عید را عزا می‌کند، ما طلبه‌ها به هراندازه که می‌توانیم خودمان که نمی‌کنیم دیگران را هم به هر طور که می‌شود واداریم که گناه نکنند. اصلاً در وقتی‌که می‌بینید نمی‌شود باید مجلس را ترک کرد. بگوید کاردارم و بلند شود. کارت چیست؟ می‌خواهم از مجلس بیرون روم و گناه نشنوم و در مجلس گناه نباشم. رفت‌وآمد نکنید این نمی‌شود باید رفت‌وآمد داشته باشید. ما طلبه‌ها باید در دل مردم باشیم. انزال و رفت و آمد نکردن با دیگران و مخصوصاً با خویشان و این‌ها نمی‌شود. باید حسابی رفت‌وآمد داشته باشیم و باید حسابی گرم بگیریم و طوری که مردم مشمئز شوند نمی‌شود. این جملۀ حضرت امیرالمؤمنین در نهج‌البلاغه خیلی جملۀ خوبی است. الْمُؤْمِنُآلِفٌمَأْلُوف‌ و لاخیرَ فی منلا یألف و لا یُألف. انسان هم باید طوری باشد که مردم استقبال کنند که با او حرف بزنند و هم طوری باشد که با مردم گرم بگیرد. نمی‌شود ما با مردم سرد باشیم با مردم نمی‌شود ما ترش‌رو باشیم. حال در خانه باشد یا در مجلس باشد یا با دیگران. این خوش‌رویی مثل پیغمبر اکرم (ص) که همیشه متبسم بودند. این باید باشد و نمی‌شود که رفت‌وآمد نکرد. اما باید در این رفت‌وآمدها گناه نباشد. بعضی‌اوقات مثلاً غیبت می‌کند تا غیبت کرد همین را یک دفاع اول و بعد از دفاع از گناه غیبت و بعد هم با تلطف و مهربانی یاد دهیم اینکه به‌جای غیبت که ظلمت دارد و تاریکی دارد و نامبارکی داریم تعریف مردم را بکنیم. این کسانی که غیبت پشت سر کسی می‌کنند آن‌کس یک امتیازهایی دارد و بی‌امتیاز نمی‌شود.

حضرت عیسی با حواریون می‌گذشتند برخورد کردند به یک بز مردۀ گندیده، هرکسی چیزی از آن گفت و رد شد. یکی گفت دماغش را گرفت و گفت چقدر بوی گند می‌دهد یکی گفت پایش گندیده شده. حضرت عیسی آرام و آرام از آن گذشتند و گفتند به چه دندانه‌ای سفیدی دارد. ما باید چنین باشیم و همه باید چنین باشند و اینکه جلوی غیبت را نگیریم و جلوی تهمت را نگیریم و بعد یکرنگ سیاسی به آن بدهیم و بگوییم خوب کاری می‌کند و یکی هم ما یادش دهیم. این عیدمان نامبارک می‌شود. این وضع رسانه‌ها انصافاً خیلی بد است، مخصوصاً تلویزیون. همه‌چیز دارد غیر از اسلام. هرچه میگوییم این باید دانشگاه باشد، دانشگاه نیست. این باید بدآموزی نداشته باشد، بدآموزی دارد. این باید اختلاط زن و مرد نداشته باشد، اختلاط زن و مرد دارد. این باید غنا نداشته باشد و غنا دارد. و بالاخره باید این‌ها در تلویزیون اصلاح شود، ولی فایده ندارد. حال شما وارد مجلس شوید ببینید یک فیلمی گذاشتند و سرتاپا خرافت. آن‌وقت‌ها این‌طور بود که من یادم نمی‌رود که زن تلفن می‌کرد ساعت ده و یازده و تلفن من را هم بلد بود که تو را به خدا بیا ببین چه خبر است و من چه‌کار کنم با این بچه‌ها با این فیلم. آن‌وقت‌ها ساعت دیر و کم و اما حالا زن‌های سر برهنه به‌تمام‌معنا و بزک‌کرده و نیمه عریان و اختلاط، یکی شده زن و یکی شده شوهر و دو تا نامحرم و این‌ها زیاد است. لذا باید گوش ندهید و باید در مقابل بچه‌ها هم همین‌طور گوش ندهید. اگر در مجالس عمومی است ننشینید و بالاخره مردم را سرگرم کنید به وظیفه‌ای که داریم.

 الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللهِ وَيَخْشَوْنَ هُوَلايَخْشَوْنَ أَحَداًإِلَّااللهَ؛(سوره مبارکه احزاب، آیه 39)

  مصیبت است دیگر و این مصیبت الآن در ایام عید خیلی شده و من‌جمله این رفت‌وآمدها که این‌قدر مقدّس است و این‌قدر اسلام روی آن پافشاری دارد، حتی بعضی از آن‌ها ترک رحم می‌شود ما مبتلابه گناهش کردیم. سرتاپا مجالس گناه است. و به قول امیرالمؤمنین این‌طور مجالس موجب عزای سال آینده و مبارک نمی‌شود و نمی‌شود که با گناه مبارک باشد. این عروسی‌ها که الآن می‌بینید این‌قدر صد پنجاهش منجر به طلاق می‌شود این است که عمده این مجالس گناه است. گناه بد، بد است و گناه زشت است و اشاعۀ فاحشه است. و ما از شما تقاضا داریم که به هراندازه می‌شود به هراندازه که می‌توانید یک فکری برای سال آینده که مبارک باشد برای ملت به‌واسطۀ ترک گناه داشته باشیم.

 وقت تمام شد دو سه تا نکته که مخصوص ماست می‌خواستم برایتان بگویم و این مقدار بس است. امیدوارم خداوند این سال را برای همه مبارک کند و توفیق عبادت و بندگی و ترک معصیت و تبلیغ به همۀ ما عنایت کند. انشاء الله.

 و صلّی الله علی محمد و آل محمد

(شاید برایتان سوال شود چرا الان این مطلب کار می شود، چون ادامه سلسله بحث استاد بود برآن شدیم که بحث را ادامه دهیم و این مطلب را که شاید در زمان خودش نیست را منتشر کنیم ، با تشکر)

 

معرفی کتاب

کتاب وحی و نبوت شهید مطهری

سلام کتاب بسیار پر محتوای وحی و نبوت از شهید مطهری. داستان هایی در مورد پیامبر و خصوصیات و اخلاق و رفتار پیامبر اکرم همه در این کتاب

از همین گروه خبری

امام رضا (علیه السلام) در روایتی شعبان را به عنوان مقدمه ورود و آمادگی برای ماه رمضان معرفی نموده و با توصیه هایی الهی این روزها را آخرین فرصت برای خودسازی و ورود خالصانه به ماه مبارک رمضان دانسته اند

پس از چندی پدر آن طفل ماجرا را برای شیخ نقل می کند، شیخ فرمود: من کسی را نفرستادم

توجه عجيب ايشان به نماز اول وقت و اصرار فراوان بر انجام نمازهاي نافله بود، به طوري كه در سن 96 سالگي ‌در ميان نمازهاي جماعت در مسجد خود‌،‌ نافله‌هايي را انجام مي‌دادند

در توضیح این آیه به روایتی از امیر مؤمنان علی اشاره می کنیم که می فرماید: فِي تَقَلُّبِ الْأَحْوَالِ عِلْمُ جَوَاهِرِ الرِّجَالِ[2] یعنی گاه انسان های تفکرات و تصمیماتی دارند ولی وقتی شرایط، عوض می شود فکر آنها نیز تغییر می کند

شیخ طوسی از حارث بن مُغَیْرَه نَضْرى روایت کرده که امام صادق(ع) در شب آخر شعبان و شب اوّل ماه رمضان این دعا را می خواندند

فطرت، مراتب دارد، پایینترین مرتبه اش فطرت احساسی است، یعنی شخصاً نوعی گرایش ناخود آگاه به حقیقت دارد. بالاتر از آن، فطرت عقلی است؛ یعنی عقل انسان، نه از راه استدلال، بلکه به صورت ذاتی، حقایقی را می فهد؛ یعنی حتّی اگر کسی تعقّل هم نکند باز هم عقل، این فهمها را دارد.

حالا هرچه آدم جوان تر است و سن کمتری دارد، زودتر می تواند تصمیم بگیرد و از چشم و زبان و گوش و دستش شروع کند و برای یک پاکی در چشم و گوش و زبان و دست و اینها تصمیم بگیرد...

داستانی از امام صادق علیه السلام و کسی که خود را یار امام می دانست.

در سال 1339 ق که جزء طلاب مدرسه قوام نجف اشرف بودم , زندگی ام به سختی و مشقت اداره می شد تا اینکه

حضرت آیت الله حق شناس همیشه می فرمودند در قیامت هیچ عملی به سنگینی صلوات بر محمد و آل محمد نیست. و می فرمودند صلوات بلند نفاق را از بین می برد.


نظرات شما